Wat betekenen de verschillende BIA-resultaten?

Gastauteur: Rob van Berkel, onderzoeksdiëtist en auteur over voeding en gezondheid.

Wat betekenen de verschillende BIA-resultaten?

Bij het lichaamsgewicht heeft iedereen wel een beeld van wat het is. Moderne BIA-apparatuur gaat verder en geeft uiteenlopende resultaten op het display weer. Dit kunnen nuttige gegevens zijn, maar wat betekenen ze?

De indeling van lichaamssamenstelling

Er zijn verschillende manieren om het lichaamsgewicht in te delen. Dat kan op:

  • Atomair niveau (koolstof, zuurstof, stikstof, etc)

  • Moleculair niveau (vet, eiwit, water, etc)

  • Cellulair niveau (intra- en extracellulaire celmassa)

  • Functioneel niveau (vetweefsel, skeletspieren, botweefsel, etc)

  • Anatomisch niveau (romp, armen, benen, etc) 

Het meest gebruikt is de indeling op moleculair niveau, waar weer meerdere (multi) compartimenten in te onderscheiden zijn (zie figuur 1). Het meest gebruikt zijn de modellen op basis 2, 3 en 4 compartimenten (Prado et al., 2025). Deze compartimenten zijn met bio-elektrische impedantie analyse (BIA) te berekenen.

Afbeelding met tekst, kleding, staan, Broek Door AI gegenereerde inhoud is mogelijk onjuist.

Figuur 1: Overzicht van het multi-component model van lichaamssamenstelling (Tanita, 2025a). 

Wat meet BIA? (resistance en reactance))

BIA werkt door een zeer zwakke, elektrische wisselstroom via elektroden door het lichaam te sturen. Daarmee wordt de weerstand en reactantie gemeten waarmee de impedantie en de fasehoek berekend kan worden (zie figuur 2). Reactantie is hier de capaciteit van celmembranen om elektrische lading kortstondig op te slaan waardoor er een vertraging ontstaat. Belangrijk om bij BIA te weten is dat vocht de stroom goed geleid en dus weinig weerstand biedt. 

Afbeelding met tekst, lijn, Lettertype, diagram Door AI gegenereerde inhoud is mogelijk onjuist.

Figuur 2: Visuele weergave van de impedantie (impedance) en de fasehoek (phase angle) op basis van de weerstand (resistance) en de reactantie (reactance) (Tanita, 2025a). 

 

Spierweefsel bestaat uit veel vocht (ca. 73%) en biedt daardoor weinig weerstand. Vetweefsel daarentegen bestaat uit weinig vocht en biedt daardoor veel weerstand. Deze gegevens kunnen gebruikt worden om de lichaamssamenstelling, zoals vetpercentage, spiermassa en vochtgehalte, te berekenen. De resultaten kunnen verder worden verfijnd met gegevens als lengte, gewicht, leeftijd en geslacht. Sommige moderne BIA-apparaten gebruiken:

  • Meerdere frequenties om onderscheid te maken tussen intra- en extracellulair water.

  • Segmentanalyse om per lichaamsdeel (armen, benen, romp) te meten.

  • Proprietary algoritmes, gebaseerd op grote referentiedatabases met DEXA-vergelijkingen

BIA-resultaten

Afhankelijk van het BIA-apparaat zijn er verschillende resultaten op het display te zien. Deze kunnen gebruikt worden om de lichaamssamenstelling te analyseren en om leefstijladviezen (afhankelijk van het doel) te geven of aan te passen. Hieronder een korte uitleg van de meest voorkomende resultaten en hun betekenis. 

Lichaamswater totaal (kg)

Dit is het totale gewicht dat uit vocht bestaat. Hiermee kan de hydratatiestatus en de vetvrije massa berekend worden. Het bestaat uit extracellulair en intracellulair vocht. Met lage frequenties (< 50 kHz) wordt alleen het extracellulaire vocht berekend en met hoge frequenties zowel het extracellulaire- als intracellulaire vocht (zie figuur 3). Afbeelding met schermopname, tekst, cirkel, Lettertype Door AI gegenereerde inhoud is mogelijk onjuist.

Figuur 3: Verschil tussen lage en hoge frequentie in het meten van extra- en intracellulair vocht (Tanita, 2025a). 

 

Lichaamswater totaal (%)

Dit is het percentage van het lichaamsgewicht dat uit vocht bestaat. 

Lichaamsvet (kg) 

Dit is het totale lichaamsgewicht minus de vetvrije massa. Het wordt vaak berekend door het gewicht van de vetvrije massa van het totale lichaamsgewicht af te trekken. 

Lichaamsvet (%)

Dit is het percentage van het lichaamsgewicht dat uit vet bestaat. Er zijn tabellen waarop te zien is wat een gezond vetpercentage is voor iemand (zie figuur 4). Bij voorkeur worden er ook metingen gedaan naar de vetverdeling.

Afbeelding met tekst, schermopname, nummer, lijn Door AI gegenereerde inhoud is mogelijk onjuist.

Figuur 4: Overzicht van wat algemeen als een gezond en minder gezond vetpercentage voor volwassenen wordt beschouwd (Gallaghar et al., 2000; Tanita, 2025b). 

Segmentaal lichaamsvet (%)

Dit is het vetpercentage van een lichaamsdeel. Het geeft inzicht in de vetverdeling in het lichaam (zie figuur 5) en eventueel in de voortgang, bijvoorbeeld bij trainingsprogramma’s voor een lager vetpercentage.

Afbeelding met tekst, cirkel, schermopname, diagram Door AI gegenereerde inhoud is mogelijk onjuist.

Figuur 5: Voorbeeld van een segmentale vetanalyse (Tanita, 2025b). 

Visceraal vet (kg)

Dit is het vet dat zich in de buikholte rond de buikorganen bevindt en geassocieerd is met een verhoogd risico op gezondheidsproblemen (Prado et al., 2018; Wang et al., 2023). De schatting ervan is gebaseerd op empirische regressiemodellen en kan ook in een index worden uitgedrukt (Wang et al., 2004) (zie figuur 6). Zelfs als iemand een lage hoeveelheid lichaamsvet heeft, kan die veel visceraal vet hebben. 

Afbeelding met tekst, schermopname, Lettertype, nummer Door AI gegenereerde inhoud is mogelijk onjuist.

Figuur 6: Voorbeeld van een index voor visceraal vet (Tanita, 2025c). 

Vetvrije massa (kg)

Dit is het totale lichaamsgewicht minus de vetmassa en wordt berekend aan de hand van het lichaamswater. Het bestaat uit spieren, botten, water, (intracellulair + extracellulair), organen, eiwitten en mineralen.

Spiermassa (kg)

Dit is het gewicht van skeletspieren, de hartspier en gladde spieren samen, inclusief het vocht dat erin zit. Een lage spiermassa kan wijzen op spierverlies, ondervoeding of inactiviteit.

Segmentale spiermassa (kg)

Dit is de spiermassa per lichaamsdeel. Het geeft inzicht in de spierverdeling in het lichaam (zie figuur 7) en eventueel in de voortgang, bijvoorbeeld bij trainingsprogramma’s voor meer spiermassa.

Afbeelding met schermopname, cirkel, Kleurrijkheid, Graphics Door AI gegenereerde inhoud is mogelijk onjuist.

Figuur 7: Voorbeeld van een segmentale spieranalyse (Tanita, 2025d). 

Botmassa (kg)

Dit is het gewicht aan botmineralen in het lichaam. Dit wordt geschat aan de hand van onder andere de vetvrije massa. Het geeft inzicht in de gezondheid van het skelet, een vollediger beeld van de lichaamssamenstelling en eventueel in een trendanalyse (zie figuur 8).

 

Figuur 8: Geschatte botmassa naar geslacht en lichaamsgewicht (Tanita 2025e). 

Fasehoek

Dit is de hoek die te zien is bij de verhouding tussen de reactantie en de weerstand. Een grote fasehoek (doorgaans tussen de 5–7°) staat voor een goede celgezondheid met intacte celmembranen. Een kleine fasehoek (< 5°) daarentegen is vaak geassocieerd met ondervoeding, ziekten, sterfte en een verminderde spierkracht/-kwaliteit (Garlini et al., 2019; Costa et al., 2024; Abdollahpour et al., 2025; Xia et al., 2025). Bij zowel mannen als vrouwen vertoont de fasehoek gedurende de levensfasen een vergelijkbaar patroon. Bij zuigelingen is die laag, maar neemt geleidelijk toe tot de tienerleeftijd. In de volwassenleeftijd is die stabiel en neemt bij oudere volwassenen geleidelijk af (Matiello et al., 2020).

Basaalstofwisseling

De basaalstofwisseling is de hoeveelheid energie die je lichaam in volledige rust gedurende 24 uur verbruikt om alle vitale functies in stand te houden. Dit wordt uitgedrukt in kcal/dag en is afhankelijk van onder andere lichaamsgewicht, spiermassa (vetvrije massa), geslacht, leeftijd, hormonen en de omgevingstemperatuur. Voor BIA zijn er verschillende formules beschikbaar om de basaalstofwisseling te berekenen, meestal op basis van de vetvrije massa. Gemiddeld neemt de basaalstofwisseling ongeveer 60-70% van het totale energieverbruik in beslag (Aragon et al., 2017).

Aandachtspunten

Voor de meest betrouwbare BIA-meting:

  • Zorg voor een goede uitvoering van de meting.

  • Zorg voor een goede hydratatiestatus van de cliënt.

  • Zorg voor het gebruik van een algoritme dat bij de cliënt past.

  • Zorg ervoor dat de cliënt vlak voor de meting geen zware inspanningen heeft gedaan.

  • Zorg ervoor dat de cliënt vlak voor de meting geen alcohol/cafeïne heeft binnengekregen.

  • Meet nuchter of 2–3 uur na een maaltijd.

  • Meet telkens in dezelfde houding.

  • Meet bij voorkeur op hetzelfde tijdstip van de dag.

Conclusie 

Met BIA-apparatuur kan de lichaamssamenstelling in meer detail worden geanalyseerd dan met alleen een weegschaal en meetlint. Kennis van de verschillende resultaten is nodig om je cliënten goede leefstijladviezen te geven die hun doelen ondersteunen.

References

Abdollahpour N, Emadzadeh M, Shahri AMM, Ferns GA, Ghayour-Mobarhan M, Seifi N. Association of Phase Angle Determined by Bioelectrical Impedance Analysis with Cardiovascular Risk Factors: A Systematic Review and Meta-analysis of Observational Studies. Nutr Rev. 2025;83(11):2084-2103.

Aragon AA, Schoenfeld BJ, Wildman R, et al. International society of sports nutrition position stand: diets and body composition. J Int Soc Sports Nutr. 2017;14:16. Published 2017 Jun 14.

Costa Pereira JPD, Rebouças AS, Prado CM, et al. Phase angle as a marker of muscle quality: A systematic review and meta-analysis. Clin Nutr. 2024;43(12):308-326.

Gallagher D, Heymsfield SB, Heo M, Jebb SA, Murgatroyd PR, Sakamoto Y. Healthy percentage body fat ranges: an approach for developing guidelines based on body mass index. Am J Clin Nutr. 2000;72(3):694-701.

Garlini LM, Alves FD, Ceretta LB, Perry IS, Souza GC, Clausell NO. Phase angle and mortality: a systematic review. Eur J Clin Nutr. 2019;73(4):495-508.

Mattiello R, Amaral MA, Mundstock E, Ziegelmann PK. Reference values for the phase angle of the electrical bioimpedance: Systematic review and meta-analysis involving more than 250,000 subjects. Clin Nutr. 2020;39(5):1411-1417.

Prado CM, Purcell SA, Alish C, Pereira SL, Deutz NE, Heyland DK, Goodpaster BH, Tappenden KA, Heymsfield SB. Implications of low muscle mass across the continuum of care: a narrative review. Ann Med. 2018 Dec;50(8):675-693.

Prado CM, Gonzalez MC, Norman K, et al. Methodological standards for body composition-an expert-endorsed guide for research and clinical applications: levels, models, and terminology. Am J Clin Nutr. 2025;122(2):384-391.

Tanita, 2025a https://tanita.eu/bioelectrical-impedance-analysis 

Tanita, 2025b https://tanita.eu/understanding-your-measurements/body-fat-percentage 

Tanita, 2025c https://tanita.eu/understanding-your-measurements/visceral-fat 

Tanita, 2025d https://tanita.eu/understanding-your-measurements/muscle-mass 

Tanita, 2025e https://tanita.eu/understanding-your-measurements/bone-mass 

Wang Y, Luo D, Liu J, Song Y, Jiang B, Jiang H. Low skeletal muscle mass index and all-cause mortality risk in adults: A systematic review and meta-analysis of prospective cohort studies. PLoS One. 2023 Jun 7;18(6):e0286745.

Wang Z, et al. Japanese-American Differences in Visceral Adiposity and a Simplified Estimation Method for Visceral Adipose Tissue. North American Association for the Study of Obesity. Annual Meeting. Abstract 518-P. 2004.

Xia XX, Li CX, Xue XX, Chen YJ, He F, Guo HR. Association between phase angle and all-cause mortality in adults aged 18-49 years: NHANES 1999-2004. Sci Rep. 2025;15(1):2785. Published 2025 Jan 22.

 

Wilt u meer weten over de professionele BIA-apparaten? Bezoek dan de pagina over professionele apparaten.